કેટલીક કવિતાઓ – લક્ષ્મીકાંત એમ. ઠક્કર

કવિકર્મ /કવિ
કવિનો પ્રયાસ હોય છે, હમેશાં સંગીન કો’ તંતુ,
જોડી આપવાનો તમારી પોતાની જાત સાથે!
સવાલ તો મૂળ હોતો હોય છે-તમારી ભીતરના,
કેન્દ્ર-બિંદુના કૌવતને સહી ઉજાગર કરવાનો,
મનપસંદ રંગોના આકાશમાં ઉડવાનું મળે !.
એવું સદભાગી પંખી તો કોઈકજ હોતું હોય છે!
ઊંચી ઉડાન જેવી પાંખો બધા પાસે નથી હોતી.
કવિ તો કલ્પનાના ‘જીવંત’ રંગો પૂરીજ લે છે,-
કવિ કેટલો સક્ષમ ! સંવેદના તેનું સાધન-તત્વ ,
શબ્દ-સંજીવની-તત્વ, તેને સદા વર્તે જીવન-સત્વ
————————————–
હું ! ને, મારું કેન્દ્ર !
“એને” શોધતા શોધતા અચાનક હુંજ મુજને જડી ગયો છું .
મુજમાં સ્થિર થઇ ખુદનાજ મર્મસ્થાને કેન્દ્રમાં,ઠરી ગયો છું.
આ”હું”, “હું છું” ના મોજાં…ધ્વનિ-આંદોલનોના ગેબી નાદ,
ઊછળ્યા કરે છે,ગૂંજ્યા કરે છે ભીતર, વારંવાર ,લગાતાર .
આ ગૂંજ…આ ઘૂમરાવ,…આ ઘંટારવ….ઓમકાર વળે કરાર,
ચકરાવે ચઢી ગયો છું આ ગોળ ગોળ ચક્કર ચક્કર વમળ ,
ઊંડે…ઓર… ઊંડે…આ વમળમાં…વમળ…તેમાં વમળ…,
અહંના વળ ,જાણે ‘બ્લેક હોલ ‘નું તળ, જાણે એ સ્થિર પળ.

‘…અને પછી, ‘આ’ કે ‘તે’ ?ના વિકલ્પ પણ આગળ પાછળ,
મનની અંદર બંધાતી રહે, પળ-પળ , ‘હું’,’મારું’ની સાંકળ,
તણખલા જ્યમ તણાયા કરું દિશાહીન સાવ વિકળ આકળ ,
ફૂલો ,રંગો સુગંધો ને શીતળતા, કોમલ કળી પર ઝાકળ,

કોણ જાણે આ લાંબી જીવન યાત્રા થાશે સફળ કે વિફળ?
નિજમાં ઠરવું,કંઈ મળ્યું કે ના મળ્યું, શામાટે થાવું વિહ્વળ?
પરમ આનંદની અનુભૂતિ,પછી કરવી શેની સખળ ડખળ?
જોતા રહેવું, ગુજરતી પળ પછીની પળ, થઇ શાંત સરળ.
——————————————-
એ !
અવ્યક્ત છેક જ નથી એ! હમેશા આસપાસ છે,વિશાળ !
સૂરજ, ચાંદ,તારા,વાદળ એ, કોણ રચે આવી માયાજાળ?
જરીક ઉપર-તળે કરે એમાં, કોની તાકાત છે?કે મજાલ?
“હું ઘણું બધું કરું છું”મહાભ્રમની જ તો છે બબાલ!
ધારેલું આપણુંજ થાય, એવું ક્યાં ગૃહિત ધર્યું છે?
‘થયું તે, ને, થાય તે જ ખરું’,એ સમજમાં ભર્યું છે!
આવે તોય ઠીક,ન આવે તોય ભલે! એની મરજી!
એજ અમારી પસંદ છે હવે, હોય જે એની મરજી!
ફરિયાદ કે માન મલાજાની ક્યાં છે કોઈ હસરત?
એટલે જ મન નિશ્ચલ, છે નિશ્ચિન્ત , હોઈ સમથળ!
—————————————-
એકત્વનો એહસાસ !

સમયના શબને સુંઘતું ભાળું છું
“એકલતા”નું ગીધપક્ષી નિહાળું છું!
મૌનના એ ચરમ શિખરે બિરાજું છું,
સમય કે ગીધ? હું શું છું? વિમાસું છું
હું ફક્ત દૃષ્ટા માત્ર છું, એ પ્રમાણું છું,
હિમાલયના ચરમ શિખરે એ માણું છું
જામી ગયાનો એહસાસ હાંવી, હું જ છું
નિજ ઓળખની અનુભૂતિ એજ જાણું છું.
નિર્મળ નિસર્ગની લીલા એમ વખાણું છું
જાણે બરફની શ્વેત શીલા તે હું જ છું!
શ્વેત નિર્મળ નિરામય સમગ્ર હું જ છું,
વાતાવરણની શીતળ તાઝગી હું જ છું.
———————————-

‘મારું મધ લાગે મને મીઠું રે!’ એનું સત્વ અમૃત સરીખું રે!
સંજીવની-ચેતન છાંટ્યું રે, હોંશ,ઉમંગે ચમકી આંખ્યું રે.!

“टुकड़े टुकड़े दिन बीता , धज्जी धज्जी रात मिली,
जिसका जितना आँचल था,उतनी ही सौगात*मिली!”*
જે લતા મંગેશકરે એક ગીતમાં ગાયું પણ છે. *’ઝીંદગી પ્યારકા ગીત…. હૈ..’
ASTU…
,-La’Kant….”KAINK’ 4-4-11, Mumbai…

વિકટ હોય કેડી ભલે- રમેશ પટેલ ‘આકાશદીપ’

વિકટ હોય કેડી ભલે…
(છંદ-પૃથ્વી…સોનેટ)

સજે ગગન યામિની, રૂપલ ભવ્ય તારે મઢી
ગૃહે ટમટમી દિવા, હરખ આશ સંગે જલે
કરૂં જ સરવૈયું રે, જીવન ગાન પોથી તણું
વધાવું નવલી પ્રભા, વિકટ હોય કેડી ભલે

ધરી અવનવા રૂપો, ઋતુ રમે ધરાએ હસી
સંદેશ શત સૃષ્ટિના, બળકટી જ ખીલે સજી
કરું સ્મરણ પાર્થનું, વિજય ના મળે શંસયે
ધરોહર મળી મને, સ્વબળથી રમું આ જગે

ભલે ઝરણ નાનકું, મિલનનો મહીમા ધરે
સંઘે સતત ચાલતાં , અક્ષય સાગરોએ ભળે
દઉં ડગ પથે ધરી , હરખ જોમ હૈયે મહા
રમું બુલંદ હાકલે, ઝળહળે જ કીર્તિ નભે

રમી ગગન મધ્યમાં, ઝગમગું થઈ તારલો
લખે વતન વારતા, અવતરી ગયો કાનુડો.

- રમેશ પટેલ ‘આકાશદીપ’

એક ગીત – નીતિન વિ મહેતા

ટેરવે ટકોરા અમે રાખશું અકબંધ
રાખજો ઉઘાડા તમે બારણા
ઓચિંતા વાયરાની જેમ અમે આવશું
પછી સંગાથે ઝીલશું સંભારણા

આપણે તો ધોધમાર તડકા ઝીલ્યા
ભીતર ઉછેરીને છાંયડા
આંખોમાં આંજીતી ઘેઘુર લીલાશ
ત્યારે સ્પંદનના ફરફરતા પાંદડા

શમણાઓ સુંવાળા માણ્યાનું સુખ
અંતરમાં લેશું ઓવારણા
સંગાથે ઝીલશું સંભારણા

ચીતરેલી ઈચ્છાના ભાતીગળ રંગે
જીવતર શણગાર્યું ‘તું આપણે
આથમતી સાંજના ઝાંખા ઉજાસમાં
ડંખ માર્યો ‘તો મીઠો કઈ સાપણે?

સરી ગયેલ પળ ફરી આવશે જરૂર
એકબીજાને દેશું એવી ધારણા.
સંગાથે ઝીલશું સંભારણા.

નીતિન વિ મહેતા

ગઝલ – મનોજ શુક્લ

અનાહત મનોમન હવે દ્વાર ખોલો,
કહે દ્રશ્ય પલકો હવે દ્વાર ખોલો.

હતી શર્દ ઋત ને તુષારે પલળતા
નિશા થરથરે છે હવે દ્વાર ખોલો.

કસોટી કરી ઝાંઝવાની ઝડીથી,
કરી ઝરમરો કૈ હવે દ્વાર ખોલો.

પ્રતિક્ષા કદી તીવ્રતમ થૈ સતવે,
અજંપો ધકેલે અને દ્વાર ખોલો.

ઘણું યે અડકશે, બતાવી કહેશે,
હ્ર્દય, મન, ત્વચા, કાન રે દ્વાર ખોલો.

સનમ શું અપેક્ષા ચમનની કરે હેં !
ન ફોરમ કહે ફૂલને દ્વાર ખોલો.

-મનોજ શુક્લજન્મ તારીખઃ ૨૦-૪-૧૯૫૯
અભ્યાસઃ બી.કોમ.
જન્મ સ્થળ-વતનઃ જામનગર
વ્યવસાયઃ રાજકોટ જીલ્લાન્યાયતંત્રમાં ન્યાયાધીશના અંગત મદદનિશ તથા અંગ્રેજી લઘુલિપિજ્ઞ.

કેટલીક કવિતાઓ – વંદના જેઠલોજા

જીવન સંધ્યા

સંધ્યા ખીલે છે ને જીવન ખીલી ઉઠે છે,
ચેતનાનું ઝરણું જાણે હ્રદય માહી વહે છે.

આભની નીરવતા ધીમેથી કઇંક કહે છે,
મનની શૂન્યતામાં પણ કોઈક આવી રહે છે.

પંખીઓનો કલરવ સંગીત બની હસે છે.
ગમની આ પળમાં પણ ખુશીના અશ્રુ વહે છે.

સંધ્યાના આ રંગો જીવન માહી ખીલે છે,
બેરંગ જિંદગીનું આ ચિત્ર આજ ખસે છે.

જીવન ની ઢળતી સંધ્યા અમુલ્ય બની રહે છે,
સંધ્યા ખીલે છે ને બસ જીવન ખીલી ઉઠે છે.

- વંદના

“JIVAN SANDHYA”

Sandhya khile chhe ne jivan khili uthe chhe,
chetnanu jaranu jane hraday maahi vahe chhe.

Aabhni niravta dhimek thi kaink kahe chhe,
manni sunyata ma pan koik aavi rahe chhe.

Pankhiyo no kalrav sangit bani hase chhe,
gam ni aa palma pan khusina anshu vahe chhe.

Sandhya na aa rango jivan mahi khile chhe,
berang jindginu chitra aaj khase chhe.

Jivanni dhalti sandhya amulya bani rahe chhe,
Sandhy khile chhe ne bas jivan khili uthe chhe………

@vandana@

આસ્થા

શું હજુ પણ એમ થઇ શકે છે ?
મન તો પહોંચી ગયું ક્યારનું, આ તન શું જઈ શકે છે ?

આંસુ ભીંજવે છે આંખો સાથે પાંપણ
તેથી દ્રષ્ટિ પવિત્ર થઇ શકે છે ?

ગંગાના નીર પણ થાક્યા ધોઈ પાપોને,
કોઈ તેને પોતાનું પુણ્ય દઈ શકે છે ?

મંદિર છે આરસનું ને હીરાથી મઢયા છે દેવને,
તેથી શું “ઈશ્વર” દર્શન દઈ શકે છે ?

સત્ય મોટું ખબર છે અસત્ય બોલનારને,
તેથી તેઓ સત્યવાદી થઇ શકે છે ?

ફર્યો તીર્થો ને ઉથલાવ્યા ધર્મ પુસ્તકો,
તેથી આત્મજ્ઞાન તે લઇ શકે છે ?

-વંદના

“ASTHA”
Shu haju pan em thai shake chhe?
Man to pahonchi gayu kyarnu,
Aa tan shu jai sake chhe?
Anshu bhinjve chhe ankho sathe papnne,
tethi drasti pavitra thai shake chhe?
Ganga na nir pan thakya dhoy papone,
koi tene potanu punya dai shake chhe?
Mandir chhe arash nu ne hirathi madhya chhe devne,
tethi chhu ISVAR darsan dai shake chhe?
Saty motu khabar chhe asaty bolnarne,
tethi teo satyvadi thay shake chhe?
Faryo tirtho ne uthlavya dharm pustako,
tethi atmgyan te lay shake chhe?
Shu haju pan em thai shake chhe?
@vandana@

સંગાથ

જાવું છે દુર લગી, અંતરના એક તારે,
ભીજાવું સ્નેહ થકી, બસ તુજ સથવારે.

લાગ્યો છે મોહ મને, આજ તુજ સંગનો,
આંખોમાં ડૂબી અને પહોંચી જાવું છે કિનારે.

ચાલું છું ધીરે સાંભળવા તુજ પગરવને,
થાક્યા વિના આવી આવી જાઉં છું આરે.

“હું ક્યાં છું ખબર નથી મને, આજે,
ખોવાઈ ગઈ છું બુસ “તુજ” દીદારે દીદારે.

દુર દેખી મંઝીલ, મીઠી ના લાગે આજે,
મળી ગઈ મંઝીલ તુજ વિચારે વિચારે.

“Sangath”
javu chhe dur lagi, antar na ak tare,
bhinjavu snah thaki, bas tuj sathvare.
lagyo chhe moh mane aaj tuj sangano,
aakhoma dubi ane pahochi jav chhe kinare.
chalu chhu dhire sambhadva tuj pagaravne,
thakya vina aavi aavi jav chhu aare.
“hu” kya chhu khabar nathi mane, aaje
khovai chhu bas “tuj” didare,didare.
dur dekhai manjil, mithina lage aaje,
mali gai manjil tuj vichare vichare…….
@vandana p. jethaloja@

અસ્તિત્વ

જીવન જ્યોત જગાવી મુજ મનમાં,
લાગણીઓનો સંચાર કર્યો આ તનમાં.

કઈ દીશ જાવું મારે સુઝે ના,
એકલી રહી ગઈ ભર ઉપવનમાં.

ચલાવે છે ઝાલી હાથ કોઈક,
એકાંતના આ અગાધ રણમાં.

અસ્તિત્વને ફંફોસવા જાગી હતી કોઈ ‘દી,
અન્યના અભિપ્રાય રૂપી જુઠા બહાનામાં.

અંતે મળ્યું એ સત્ય રૂપી અસ્તિત્વ,
પોતાની જ દ્રષ્ટી જોઇને દર્પણમાં.

એક જ વંદના છે તુને હે ! ઈશ્વર !
ખોવાઈ જાવું છે બસ મુજ મનમાં.

વંદના પી. જેઠલોજા

“ASTITV”
Jivanjyot jagavi muj manma,
Lagnino sanchar kryo aa tanma.
kai dish javu marj sujena,
Ekli rahi gai bhar upvanma.
chalaveche jali hath koik,
Ekantna aa agadh ranma.
“ASTITV”ne famfodva jagi hati koikdi,
Anyna abhipray rupi jutha bharam ma.
Ante malyu ea satya rupi astita,
Potani j drasti joine darpan ma.
Ekaj “vandana”che tune he! ESVAR,
Khovay javu che bas muj manma……

*vandana P. jethloja*
(અંગ્રેજીનું ગુજરાતીમાં લિવ્યંતર કરી લખનાર: રક્ષિત દવે)
આ લિવ્યંતર માટે રક્ષિત અરવિંદરાય દવેનો કવિલોક આભાર માને છે.

કેટલીક ગઝલ – ડૉ. જગદીપ નાણાવટી

આજ બધાયે ઘર આંગણીયે બાળી લંકા
દેશ હજુ છે રામ ભરોસે, છે કોઈ શંકા..??

બેટ ઉલાળી, ચપટી પળમાં મળે કરોડો
આમ નજર કર, કરોડ તોડી રળતાં રંકા

દેશ ઉમટતો અરધી રાતે, ચોરે ચૌટે
વોટ સબબ તો કોઈ નીકળતા નહોતા બંકા

મેચ જીત્યો તો જંગ જિત્યો હો એમ ઉજવતાં
ફોજ જીતે તો કોણ વગાડે છે અહીં ડંકા..??

કેટ કેટલા હાથ હશે ખરડાયા સટ્ટે
આમ જુઓ તો નવટંકી નહીં છે નવટંકા

———————————————-

નફ્ફટ જલસા, યાને હોળી
વાત અમે કાઢી એ ખોળી

ક્વિંટલ, કિલ્લો, ગ્રામ કે તોલા
કોઈ શકે મસ્તી ના તોળી

રંગ ભરી પિચકારી મારો
કીસકા દામન કીસકી ચોળી

એકલ દોકલ કોઈ ના દિસતું
ચારે બાજુ ટોળાં ટોળી

કુંભકરણ ઠઠ્ઠા મસ્તીનો
જાગી ઉઠતો આંખો ચોળી

ખેતર શેઢે, કેસુડાની
રંગ છલકતી ગાગર ઢોળી

ભાંગ મહી પીતા સહુ લોકો
નફરત એક બીજાની ઘોળી

ચાંદો ઉગે થાળી જેવો
હલવા પૂરી, પૂરણ પોળી

ભડભડશે ચોરે ને ચૌટે
સઘળા દુષણ, આગ ઝબોળી

ગમ્મે તેવો હોય છતાંયે
હોળી એટલે બાપુ, હોળી

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌——————————————-

સાવ ના સમજો બરફ અમને, તમે
હુંફથી પીગળી જશું તારી, અમે

શ્રી સવા મેં પાપણે ચિતર્યું, અને
ઢોલ શમણામાં સદાયે ધમ ધમે

કાપવાનું એક બીજાને રહે
ચોકડી ને શૂન રમત, સઘળાં રમે

શ્વાસ સિંચીને ઉછેર્યો જે જનમ
મોતનું વટવૃક્ષ થઈ ઉભો ક્રમે

સુર્યને તો છે સુવિધા રોજની
માનવી તો, આથમે ઇ આથમે

————————————-

ઋણાનુબંધ નામે એક ખાંભી ખોડજો
સ પેરે સ્વાર્થનું શ્રીફળ ધરીને ફોડજો

ચુંટાયું જે રીતે, દેખી કળીઓ થરથરે
હવેથી ફુલ હળવેથી ચમનમાં તોડજો…

બધિરની આ સભામાં એટલું કરજો તમે
લખીને મૌનમાં ભાષણ પછી સંબોધજો

હજીયે ફોતરૂં બચપણની યાદોનું હશે બધાં
ગજવાં કરી અવળા જરા ફંફોસજો

કરી મેં શ્વાસ ખુલ્લાની જરા હદ પાર, તો
બળીને ભસ્મ થ્યો આ આયખાનો તોર

—————————————-

કહ્યું’તું કે શંકાનો ઠળીયો ન વાવો
જુઓ, આજ ઉગ્યા છે અનબન બનાવો

દ્રવી જાય બેશક આ બન્ને કિનારા
અગર મારા પત્રોની હોડી બનાવો

સમયની વછેરીના અસવારને કોઈ
મહેકતી હવા પર સવારી કરાવો

કરૂં જ્યારે સઝદા, ન છલકાય પ્યાલી
મને કોઈ એકાદ નુસ્ખો બતાવો

હવે આતમા સૌ હણાઈ ચુક્યા છે
મરણ નોંધ એની બધાને બતાવો

ખભે લઈ જવાને સદાયે ઓ તત્પર !
અમસ્તાયે અમને કદી કામ આવો

- ડૉ. જગદીપ નાણાવટી